Maskat Mbrojtese & Koronavirusi COVID-19

Publiku ka paqartesi ne maskat. Keto qe perdoren nga njerezit ne rruge (Kine, Hong-Kong, Vietnam etj) nuk jane efektive ne parandalimin e marrjes se viruseve: Maska sherben per te mbajtur fomitet/ aerozolet brenda kur nje person eshte i infektuar (mos te infektoje te tjeret) Sa te parandalojne marrjen e infeksionit nga personat e shendetshem. Shumica e maskave mund te ndalojne aerozolet / sterkalat e medha, jo te voglat. Ka lloje te ndryshme maskash:

1. Maskat per tu mbrojtur nga pluhuri, vihen nga ndertuesit ose gjindet lehte e perdoren per disa pune shtepiake (pastrime, lyerje etj) nuk jane aspak efektive, nje arsye eshte ‘se nuk bien mire per ftyren’ Per te parandaluar viruset nuk duhet te kete asnje pjese ku te futet ajri, maskat duhet te perputhet me cdo pjese te hundes/ gojes pa lene asnje hapesire hyrese. [e para ne figure, zmadhoje ta shohesh]

2.Maskat kirurgjikale edhe keto jane one-way (sic) pra me nje drejtim; mund te mbajne aerozolet nga nje person i infektuar qe mos te dalin jashte por megjithese perdoren dhe ne popullate efektiviteti i tyre eshte ne dyshim. Si dhe maskat e plurit keto nuk jane ideale se ka hapesire mes pjeseve te ftyres dhe maskes [futet ajri/viruset]

3.Maskat N95, me mbrojtje te dy-fishte (two way protection) si per persona te infektuar (mos perhapet ne njerezit e shendetshem) si per persona te shendetshem (te mos infektohen nga paciente me viruse)  N95  e aprovuar nga FDA, ka marre emrin se bllokon te pakten 95% te pjesezave. Pershtatet me relievin e ftyres ne cdo ane. Me kane pyetur disa njerez sa efektive jane? 100% efektivitet s’ka  pasi dhe cdo gje te shkoje mire, syte jane te zbuluar e virusi infekton nga mukozat e syve. Ndaj personeli mjekesor perdor vizore mbi sy ose  syze mbrojtese (goggles)

Keshille per maskat N95: si ne cdo rast paniku publik krijohet hapesire per spekulatoret qe ndjekin vetem fitimet pavaresisht rrezikut qe paraqesin prodhimet e tyre [jo optimale] ka pasur shume raportime se fundimi per maskat e tipit N95 – qe disa kompani online i paraqesin si autentike por ne te vertete jane maska te zakonshme vetem me singlen N95 te printuar ne to, keshtu qe per individe ose institucione do keshilloja:

(a) mos blini online ne cdo rezultat ose link qe shihni, duhen verifikime te plota.

(b) mos u joshni nga cmimet e lira dhe vetem beni blerje nga kompani farmaceutike me reputacion, feedback dhe reviews (sic)  te provuara per N95 qe jane te aprovuara nga FDA.

4.Mbrojtja efektive arrihet vetem ne rastet ku ka ‘mbulim/izolim total te cdo pjese te trupit te njeriut’ Keto uniforma zakonisht perdoren nga personeli shendetesor dhe administrativ si policia gjate nje karantine. Uniforma vishet e plote dhe zakonisht eshte nje perdorimshme, perbehet nga kapuci, syzet dhe maska; qe mbulojne cdo pjese te kokes dhe te fytyres. Me pas vihen dorezat e cizmet. Ne shume raste, te gjitha pajistjet jane me nje perdorim por ka dhe qe ri-perdoren pas dizinfektimit te plote [aparatet komplekse respiratore]

***

Perhapja e 2019-nCoV. Virusi sjell probleme respiratore dhe transmetohet nga personi ne person, zakonisht me kontakt te afert; sterkalat/ aerozolet gjate teshtitjes perhapen ne distance 1-2 meter. Infektimi mund te ndodhe kudo; ne pune, shkolla, familje, gjate udhetimeve ose dhe vende ku jeni ne pritje apo merrni sherbime [kinema, koncerte, mjeku i familjes, dyqane, markata etj] dhe kontaktit me cdo te infektuar.Simptomat jane te njejta si me semundjet e tjera respiratore qe variojne nga te buta: sekrecione ne hunde; bezdi, dhimbje e lehte ose tharje ne fyt, kolle dhe temperature por mund te jene dhe me serioze ne disa persona ku simptomat perfundojne ne veshtiresi te larta ne frymerraje ose/dhe ne pneumoni virale.

***

Shenim: se shpejti do publikoj e-book 

Koronavirusi te (klik) DBMI-ISSUU

Shenim 2; nga 11 Shkurt, 2020 

virusi te cilit i jemi referuar si 2019-nCoV 

tani OBSH-ja e quan: semundja COVID-19